Kharara

मनुस्मृती दहन : समता, स्वाभिमान आणि मानवी प्रतिष्ठेसाठीचा ऐतिहासिक संघर्ष - डाॅ. राहुल खरात. प्रस्तावना २५ डिसेंबर १९२७ रोजी घडलेले मनुस्मृती दहन हे भारताच्या सामाजिक सुधारणा चळवळीतील एक अत्यंत क्रांतिकारी व प्रतीकात्मक आंदोलन ठरले. या ऐतिहासिक घटनेचे नेतृत्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी केले. मनुस्मृती दहन म्हणजे केवळ एका ग्रंथाचे जाळणे नव्हे, तर अन्याय, विषमता आणि अमानुषतेवर आधारलेल्या सामाजिक व्यवस्थेचा बौद्धिक निषेध होता. शूद्र व अतिशूद्र समाजावर शतकानुशतके लादलेली हीनता, अपमान आणि बहिष्कार यांना धर्मग्रंथांच्या नावाखाली पवित्रतेचे कवच दिले गेले होते. मनुस्मृती हा अशाच अन्यायकारक विचारसरणीचा केंद्रबिंदू असल्याचे डॉ. आंबेडकरांनी स्पष्ट केले. म्हणूनच मनुस्मृती दहन हे सामाजिक समतेच्या स्थापनेसाठीचे ऐतिहासिक पाऊल ठरले. मनुस्मृतीचा ऐतिहासिक संदर्भ मनुस्मृती (मनव धर्मशास्त्र) हा प्राचीन संस्कृत ग्रंथ असून, तो सामाजिक व धार्मिक आचारसंहितेचा आधार मानला गेला. मात्र या ग्रंथात वर्णव्यवस्थेला दैवी अधिष्ठान देऊन ब्राह्मणांना श्रेष्ठ आणि शूद्रांना हीन ठरवण्यात आले आहे. मनुस्मृतीतील क...

  बाबा आढाव : लोकशाही , समाजवाद आणि श्रमिक-अधिकारांचे अखंड पुरस्कर्ते- डाँ. राहुल खरात. महाराष्ट्राच्या सामाजिक इतिहासाला दिशा देणाऱ्या काही व्यक्तींचा विचार केला तर त्यात बाबा आढाव हे नाव सर्वोच्च स्थानी उभे राहते.  गांधी–आंबेडकरी विचारधारा , समाजवादी परंपरा—या सगळ्या प्रवाहांना एकत्र आणून हमाल, कामगार , हातरिक्षाचालक , स्वच्छता कर्मचारी , शहरातील असंघटित कामगार आणि सर्वसामान्य जनतेच्या हक्कांकरिता त्यांनी चालवलेला संघर्ष अभूतपूर्व आहे. त्यांच्या निधनाने सामूहिक चळवळींच्या इतिहासात एक मोठी पोकळी निर्माण झाली आहे. १. लोकशाही मूल्यांच्या रक्षणासाठीचा न थांबणारा संघर्ष बाबा आढाव यांचे आयुष्य म्हणजे व्यक्तीस्वातंत्र्य , अभिव्यक्ती स्वातंत्र्य आणि लोकशाही मूलभूत तत्त्वांच्या संरक्षणासाठी केलेला अखंड प्रयत्न. आणीबाणीच्या काळात त्यांनी निर्भयपणे सत्ता-विरोधी भूमिका घेतली , कारावास भोगला व नागरिकांच्या घटनात्मक हक्कांचे रक्षण करण्यासाठी समाजवादी , आंबेडकरी व इतर प्रगतिवादी गटांना एकत्र आणले. संविधानिक मूल्यांविषयी त्यांची भूमिका लोकशाही म्हणजे फक्त निवडणूक नव्हे , ...

  Lata Mangeshkar: The Eternal Voice of India – A Detailed Article on Her Life and Journey- Article by Dr. Rahul S. Kharat. Lata Mangeshkar, fondly known as the Nightingale of India , was not merely a playback singer; she was an emotion deeply woven into India’s cultural memory. Her voice echoed through generations, across languages, eras, and borders. Awarded the Bharat Ratna , India’s highest civilian honour, Lata Mangeshkar’s journey from a modest childhood in Indore to becoming a global icon is both inspiring and unparalleled. This article traces her remarkable life—from her birth to her final days—celebrating the legacy of a legend whose voice continues to resonate in the hearts of millions. Birth and Family Background Lata Mangeshkar was born on 28 September 1929 in Indore , then part of the Central Provinces under British India. She was the eldest child of Pandit Deenanath Mangeshkar , a renowned classical singer and theatre personality, and Shevanti Mangeshkar . Her ...

  The Life and Journey of Bharat Ratna Bhupen Hazarika: A Voice That Sang for Humanity- Article by Dr. Rhaul S. Kharat Bharat Ratna Dr. Bhupen Hazarika remains one of India’s most iconic cultural figures—a poet, lyricist, composer, singer, filmmaker, journalist, scholar, and humanist whose voice transcended borders, languages, and generations. His songs, filled with deep political consciousness, profound compassion, and powerful socio-cultural messages, continue to inspire millions across the world. His life is not merely the story of an artist; it is the story of an era, a movement, and a lasting legacy. Birth and Early Life Bhupen Hazarika was born on 8 September 1926 in Sadiya , then part of the undivided Lakhimpur district of Assam. He was the eldest of ten siblings in a family deeply connected with music. His father, Nilakanta Hazarika , worked as a teacher, while his mother, Shantipriya Hazarika , was known for her melodious voice and often infused her children’s early...